Wojciech Małachowicz: Iluzoryczność bliskości

14 marca 2017
Wojciech Małachowicz: Iluzoryczność bliskości

O filmie To tylko koniec świata w reżyserii Xaviera Dolana Xavier Dolan kolejny raz udowadnia, że jest jednym z najwybitniejszych filmowców swojego pokolenia. Jego ostatni film to obraz dojrzały, skupiony na szerszym problemie. Kwestie relacji rodzinnych, choć wciąż obecne, przestają być tematem istotnym samym w sobie. Więzi rodzinne są nośnikiem, archetypem bliskości, który ujawnia samotność jak żadne inne doświadczenie. Uniwersalny charakter refleksji Dolana zawiera się w samej kompozycji zależności emocjonalnych. O ile w jego poprzednich filmach zwykle przybiera ona kształt liniowy, w To tylko koniec świata zauważyć można jej kłączowy charakter. W ten sposób reżyser nie porzuca bardzo istotnej dla niego relacji matka-syn, ale jednocześnie nie umieszcza jej w centrum narracji. Właśnie to przesunięcie ciężkości sprawia, że film Dolana nabiera rysów studium o kondycji i bolesnej odrębności człowieka. To tylko koniec świata jest historią Louisa, młodego pisarza, który powraca do domu po dwunastu latach z zamiarem oznajmienia swoim bliskim, że umiera. Już od samego początku wyczuwa się...
Czytaj   »

Mateusz Kaliński: Bełkot. 25 lutego 2017 r.

12 marca 2017
Mateusz Kaliński: Bełkot. 25 lutego 2017 r.

Obudziłem się o świcie – słońce wyrwało mnie ze snu (grube zasłony przepadły) i ni to westchnąłem, ni to stęknąłem: jak ja bardzo chciałbym być debiutantką! Czyli mogiła. Wpadam w żart, żartuję przed sobą i nic to innego jak mogiła. Od razu opanował mnie niepokój, serce zamarło i wpadłem tym w jeszcze większy żart, ponieważ już widziałem siebie we fraku pozującego „na ściance”, z pewnie trzymanym kieliszkiem wyśnionego szampana, podziwiałem w wyobraźni łabędziowatość pannic, triumfowałem obdarzony łaskawym spojrzeniem i delikatnym uśmiechem – bez dwóch zdań wpadłem w wyimaginowany bal jak śliwka w kompot. I to właśnie jest mogiłą ciemną i głuchą, mogiłą dosłowną. Posadziłem na niej fantazyjne kwiaty, kolorowe i plastikowe roślinki, które utrzymują wiosnę przez całą wieczność, i otoczyłem moją ciemną i głuchą mogiłę tłumem aniołków troskliwie pilnujących spokojnego rozkładu. Nie będąc wcale wytrwanym cukiernikiem zabrałem się za pieczenie ciasta i – jakżeby inaczej – wyszedł zakalec. Nie mogłem jednak tego tak zostawić i oblałem...
Czytaj   »

Julia Lizurek: Narodziny teatru

10 marca 2017
Julia Lizurek: Narodziny teatru

Rozmowa z Przemysławem Błaszczakiem – reżyserem, aktorem Teatru ZAR, wykładowcą Akademii Teatru Alternatywnego Julia Lizurek: Witaj w moim domu. Medytacja o kobiecie z wydm to spektakl o miłości czy zależności? Przemysław Błaszczak: Nie wiem, czy potrafię myśleć o miłości, oddzielając ją od kwestii zależności. Wydaje mi się, że ten spektakl pyta o miłość – o to, czym może być, czym bywa, czy kochamy, czy przynależymy, czy posiadamy, czy jesteśmy gotowi na miłość i co to tak naprawdę jest… Staraliśmy się być blisko książki i to ona zadała nam dużo pytań. Przeczytaliśmy ją kilka razy dość dokładnie, skoncentrowaliśmy się na wybranym wątku i staraliśmy się zrozumieć, o czym jest ta historia. Bo ona jest bardzo wielowarstwowa. Chociaż spektakl oczywiście nie jest jej inscenizacją. Im intensywniej czytaliśmy, tym bardziej trop się urywał i pojawiał w jakimś niespodziewanym miejscu. Przestaliśmy lubić tę książkę w pewnym momencie. Zdecydowaliśmy, że to jest ten moment, by ją odłożyć...
Czytaj   »

Magdalena Konarska: Kokosy III RP

7 marca 2017
Magdalena Konarska: Kokosy III RP

O spektaklu Dom spokojnej młodości w reżyserii Łukasza Czuja w Teatrze Miejskim w Gliwicach Najnowsze przedstawienie Teatru Miejskiego w Gliwicach to słodko-gorzka opowieść o polskiej transformacji, początkach kapitalizmu i walorach Zachodu, który niegdyś wydawał się połączeniem mitycznych Atlantydy i Eldorado. Mogłoby się wydawać, że temat ten został przemaglowany na wszelkie możliwe sposoby i żadna nowa aranżacja nie zaskoczy wymagających widzów. Po części to prawda. Polska historia bowiem niejednokrotnie była już wystawiana na deskach teatrów, a wciąż odgrzewany temat po pewnym czasie robi się nużący i nie fascynuje tak jak za pierwszym razem. Dlaczego więc Dom spokojnej młodości mógłby nas zainteresować? Sztuka Łukasza Czuja to opowieść o burzliwej Polsce w okresie transformacji. Nie uciekniemy więc od polityki (w spektaklu zostały wykorzystane nawet oryginalne przemówienia, m.in. Lecha Wałęsy),  Unii Europejskiej, narodzin kapitalizmu, walki Gołoty z Lennoxem, a nawet McDonalda. Dowiadujemy się, jak powinniśmy jeść bezy, a także, jakie robić interesy na „Balcerku”. Udamy się również na wycieczkę do RFN-u i posłuchamy o sławnych kryształach. W końcu...
Czytaj   »

Julia Gładkowska: Nie tylko dyplom

5 marca 2017
Julia Gładkowska: Nie tylko dyplom

O spektaklu Pelikan. Zabawa z ogniem w reżyserii Jana Englerta z Teatru Collegium Nobilium w Warszawie (spektakl dyplomowy studentów IV roku Wydziału Aktorskiego AT) Spektakle dyplomowe są realizacjami specyficznymi. Idąc na dyplom, nie spodziewamy się, że zobaczymy spektakl przełomowy, wykorzystujący nowatorskie środki wyrazu. Chodzi przede wszystkim o zaprezentowanie umiejętności młodych adeptów aktorstwa, tego, czego nauczyli się podczas studiów. Sytuacją idealną jest, gdy twórcom, oprócz charakteru warsztatowo-rzemieśliniczego, uda się wydobyć także ukryte emocje, przekaz i sens przedstawianego tekstu. Takim spektaklem jest właśnie Pelikan. Zabawa z ogniem w reżyserii Jana Englerta w Teatrze Collegium Nobilium warszawskiej Akademii Teatralnej. Nie tylko daje on możliwość oceny umiejętności aktorów, ale jest również ciekawym studium natury człowieka, jego namiętności czy emocji. Dwie jednoaktówki Augusta Strindberga mają wszystkie cechy tekstu, który można wykorzystać w spektaklu dyplomowym: każda z postaci daje duże pole do aktorskiego popisu, nawet role epizodyczne są ciekawe, dialogi są napisane żywym,...
Czytaj   »

Mateusz Kaliński: Bełkot. 21 lutego 2017 r.

1 marca 2017
Mateusz Kaliński: Bełkot. 21 lutego 2017 r.

Pierwszy raz do Eufemii przyszedłem z okazji zlokalizowania tam bazy melanżowej dla uczestników międzynarodowego festiwalu ItSelf. Jeśli teraz – po prawie roku obecności w Teatrakcjach – moje zrozumienie współczesnego teatru nazwałbym, delikatnie mówiąc, niezadowalającym, to wtedy byłem głąbem totalnym. Dlatego też zaangażowany we współtworzenie bloga festiwalowego, mogłem pisać jedynie o bankietach i wieczornych spotkaniach właśnie w Eufemii. Nie pamiętam, kiedy miałem okazję być tam następny raz, jednak od niepewnego w czasie powrotu przychodzę regularnie we wszystkich możliwych porach. Nie biorąc pod uwagę oczywistych możliwości wieczornych przechodzących płynnie w możliwości nocne, Eufemię nawiedzam głównie przed południem, kiedy mam okienko między zajęciami i nie bardzo mam co ze sobą zrobić. Czas, który jest wyrwany z kontekstu, ponieważ skupia się na oczekiwaniu, wypełniam zestawami kawa-papieros, herbata-papieros, kieliszek wina-papieros i jakoś leci, szczególnie, że zwykle towarzyszą mi A. i J. Zatrzymam się jednak na chwilę przy winie. Bez dwóch zdań jest to jedno z najpaskudniejszych, jakie w życiu piłem, a mimo to nie...
Czytaj   »

Natalia Kamińska: Frljić, czyli koszmar zwolennika status quo

24 lutego 2017
Natalia Kamińska: Frljić, czyli koszmar zwolennika status quo

O spektaklu Klątwa w reżyserii Olivera Frljića w Teatrze Powszechnym w Warszawie Premiera miała miejsce zaledwie kilka dni temu, a już zdążyła rozpętać ogromną burzę medialną, ściągnąć na siebie zainteresowanie osób publicznych z obu stron barykady, a nawet stać się obiektem śledztwa. Klątwę odmieniano w tym tygodniu przez wszystkie przypadki. Hasztagi: wolność słowa, skandal, prowokacja, obraza uczuć religijnych, pedofilia, dildo. Czy w takich okolicznościach można jeszcze napisać recenzję, czy pozostaje już tylko publicystyka? A może, jak chce Rancière, estetyka zawsze jest polityką, a Klątwa tylko doprowadza do granic wytrzymałości to, co jest immanentną właściwością teatru? Sam spektakl teatralny lub ten społeczny, który rozgrywa się obecnie wokół premiery, zdążył już wyprowadzić z równowagi przedstawicieli wszystkich opcji światopoglądowych. Fala świętego oburzenia przelewa się od prawa do lewa, rezonuje i wzbiera. Burza w szklance wody? Niekoniecznie. Można się obrażać albo przyklaskiwać, ale obie opcje wydają mi się mało podniecające intelektualnie. Żyjemy w czasach...
Czytaj   »

Julia Lizurek: Przesypywanie

20 lutego 2017
Julia Lizurek: Przesypywanie

O spektaklu Witaj w moim domu. Medytacja o kobiecie z wydm w reżyserii Przemysława Błaszczaka Za białym horyzontem wstaje niebieskie słońce. Cała podłoga jest pokryta piaskiem. Na środku sceny siedzi kobieta na nagim podłożu, odwrócona plecami do widowni. To miejsce stanowi bezpieczną przestrzeń, oazę i samotnię. Nagle słychać odgłosy tupiących butów i do tej magicznej przestrzeni, wypełnionej dźwiękami świerszczy i medytacyjnym ruchem ciała, przybywa mężczyzna. Obrazy, które buduje Przemysław Błaszczak wraz z aktorami Karoliną Brzęk i Tomášem Wortnerem, są jakby zatrzymane w czasie. Słońce nigdy nie wstaje, światło wypełnia przestrzeń, muzyka urywa się nagle. Jedyne, co się zmienia, to układy piasku na scenie, będące alegorią ich relacji. Historia miłości i zależności kobiety oraz mężczyzny zostaje opowiedziana poprzez nieustanne ruchy ziemi. Najpierw ona poszerza przestrzeń pustego kwadratu i zaprasza go do siebie. Kiedy on chce wyjść, na granicy piasku i widowni zatrzymuje go niewidzialna ściana. Bezskutecznie próbuje ją pokonać. Jego ciało przyjmuje ciosy przezroczystej ręki....
Czytaj   »

Magdalena Konarska: Gombrowicz na scenie życia

15 lutego 2017
Magdalena Konarska: Gombrowicz na scenie życia

O spektaklu Wspomnienia polskie w reżyserii Mikołaja Grabowskiego w Teatrze PWST w Krakowie Wspomnienia polskie Witolda Gombrowicza to cykl felietonów, które miały zostać wyemitowane w Radiu Wolna Europa. Żaden z nich nie został jednak opowiedziany, a same zapiski znalazła po latach Rita Gombrowicz – małżonka pisarza. Autor zwierzał się w nich i spisywał życiowe historie, a jego przygody bywały zabawne, tragikomiczne, czasami melancholijne i pełne głębokich przemyśleń. Wątpliwości targające Gombrowiczem zaskakująco pasują do czasów obecnych, a on sam jest idealną postacią do prezentowania na deskach teatru. Pierwszy rząd bywa przerażający. Nigdy nie możemy być do końca pewni, czy nie za blisko, a co, jeśli aktorzy zechcą integrować się z publicznością (a my tego nie lubimy), co jeśli zadadzą pytanie, na które wcale nie oczekują odpowiedzi, a my naiwnie wyrwiemy się naprzód, by po chwili zamilknąć z wielkim wstydem? Co jeśli ten pierwszy rząd zepsuje nam radość oglądania spektaklu i dodatkowo zestresuje? Na szczęście nie musiałam szukać odpowiedzi...
Czytaj   »